TTIP_EP_taart_resos_NL_956x450

Overzicht: stemverhoudingen TTIP-onderhandelingen

16 juli 2015 // Dossier: Europa / TTIP
− door: Eva Müller
  • comment
  • delen
  • tweet
  • e-mail
  • print

Sinds de discussie over TTIP in 2013 is gestart, heeft het Europees Parlement twee belangrijke resoluties aangenomen over de onderhandelingen voor het handelsverdrag. Eén in 2013 en één vorige week. Wat opvalt is dat voor de tweede resolutie meer tegenstemmers waren, maar de verhouding tussen voor- en tegenstemmers bij de Nederlandse Europarlementariërs gelijk bleef.

De Europese Commissie voert de onderhandelingen uit namens de Europese Unie en het Europees Parlement moet het uiteindelijke handelsverdrag goed- of afkeuren. Zonder instemming van het parlement kan TTIP niet in werking treden. De Europese Commissie heeft daarom draagvlak nodig in het parlement.

In mei 2013 stemde het Europees Parlement via een resolutie in met de onderhandelingen voor het TTIP-verdrag. De resolutie behaalde een ruime meerderheid: 460 leden stemden destijds voor, tegenover 105 tegenstemmers. De meerderheid werd gevormd door de grote politieke fracties: de Europese Volkspartij, de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten (S&D) en de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa.

TTIP resolutie Lange

Als het Europees Parlement moet stemmen over het uiteindelijke verdrag, kan het geen wijzigingen aanbrengen. Het parlement doet daarom tussentijds aanbevelingen aan de Europese Commissie over de inhoud van het verdrag. Over een reeks van aanbevelingen is vorige week in het parlement gestemd via de resolutie Lange, vernoemd naar de opsteller van de tekst. De resolutie Lange kreeg steun van 61 procent van het Europees Parlement.

TTIP resolutie Lange

De groeiende verdeeldheid ten opzichte van de stemmingsuitslag van de onderhandelingsresolutie in 2013 heeft deels te maken met de Europese Parlementsverkiezingen van vorig jaar. Er zijn sindsdien meer Eurosceptische partijen in het parlement verkozen die deze EU-handelsverdragen afwijzen, zoals de groepen Europa van Vrijheid en Directe Democratie (EFDD) en Europa van Naties en Vrijheid (ENF).

Daarnaast heeft ook een groot gedeelte van de S&D-groep tegen de resolutie gestemd. Deze parlementariërs zijn in principe niet tegen de onderhandelingen, maar waren het niet eens met de tekst in de resolutie over ISDS. Ook de Nederlandse PvdA-Europarlementariërs, die onderdeel uitmaken van de S&D-fractie, stemden tegen de resolutie. Zij vonden dat er scherper afstand gedaan moest worden van het huidige ISDS-systeem. De kans is groot dat wanneer in het TTIP-verdrag dezelfde ISDS-bepalingen staan, deze parlementariërs ook tegen het verdrag zullen stemmen.

TTIP resolutie Lange

In de volgende tabel zijn het aantal stemmen per Europese partij te zien. Duidelijk is dat de verdeeldheid binnen de S&D-fractie over de TTIP-onderhandelingen de afgelopen twee jaar is gegroeid. Ondanks het groeiend politiek verzet, hebben de voorstanders een ruime meerderheid in het parlement.

Stemuitslagen Europees Parlement van TTIP-stemmingen

Stemmen resolutie 2015 Stemmen mandaat 2013
Partij Voor Tegen 0* Cohesie Voor Tegen 0* Cohesie

ALDE

56 1 11 74% 59 2 5 84%

ECR

62 3 5 83% 42 0 0 100%

EFDD

2 38 1 89%

EFD

18 2 3 67%

ENF

0 32 1 95%

GUE/NGL

0 49 1 97% 0 30 0 100%

NI **

1 12 1 7 16 0

PPE

199 2 3 96% 205 3 2 91%

S&D

116 56 9 46% 126 9 9 81%

Verts/ALE

0 48 0 100% 3 43 1 87%
Totaal 436 241 32 42% 460 105 28 66%

Bron voor de telling: Europees Parlement (stemming resolutie 2013, stemming resolutie 2015).
Europarlementariërs die niet hebben gestemd zijn niet meegenomen in dit overzicht.
* Onthoudingen. ** Niet ingezetenen. Deze parlementariërs behoren niet tot een Europese partij.

De Nederlandse Europarlementariërs hebben tijdens beide stemmingen in meerderheid voor beide TTIP-resoluties gestemd. De verdeling van voor- en tegenstanders was als volgt:

TTIP_EP_taart_reso_onderh_NL_portrait TTIP_EP_taart_reso_lange_NL_portrait

Er waren tijdens de laatste stemming geen dissidenten binnen de Nederlandse fracties. (Zoals eerder beschreven stemden de drie Nederlandse PvdA-parlementariërs tegen de resolutie, in tegenstelling tot de meerderheid van de Europese sociaaldemocraten).

Bij de stemming in 2013 waren er wel dissidenten in de Nederlandse fracties. Zo stemde GroenLinks-Europarlementariër Marije Cornelissen in tegenstelling tot haar fractie voor de resolutie en PvdA-Europarlementariër Thijs Berman per ongeluk tegen.

Wat verder opvalt is dat de PVV-Europarlementariërs tijdens de laatste resolutie geen stem uitbrachten. Zie voor een volledig overzicht van alle Nederlandse parlementariërs de volgende tabel:

Stemuitslagen TTIP van Nederlandse Europarlementariërs

Resolutie 2015 Mandaat 2013
Naam Stem Loyaal/
Dissident
Stem Loyaal/
Dissident
Jan Huitema ALDE VVD Voor Loyaal
Hans van Baalen ALDE VVD Voor Loyaal Niet gestemd
Cora van Nieuwenhuizen ALDE VVD Voor Loyaal
Toine Manders ALDE VVD Voor Loyaal
Jan Mulder ALDE VVD Voor Loyaal
Gerben-Jan Gerbrandy ALDE D66 Voor Loyaal Voor Loyaal
Marietje Schaake ALDE D66 Voor Loyaal Voor Loyaal
Matthijs van Miltenburg ALDE D66 Voor Loyaal
Sophie in ’t Veld ALDE D66 Voor Loyaal Voor Loyaal
Esther de Lange EPP CDA Voor Loyaal Voor Loyaal
Jeroen Lenaers EPP CDA Voor Loyaal
Annie Schreijer-Pierik EPP CDA Voor Loyaal
Wim van de Camp EPP CDA Voor Loyaal Voor Loyaal
Lambert van Nistelrooij EPP CDA Voor Loyaal Voor Loyaal
Ria Oomen-Ruijten EPP CDA Voor Loyaal
Corien Wortmann-Kool EPP CDA Niet gestemd
Peter van Dalen ECR Christen Unie Voor Loyaal Voor Loyaal
Bas Belder ECR * SGP Voor Loyaal Voor Loyaal
Agnes Jongerius S&D PvdA Tegen Dissident
Kati Piri S&D PvdA Tegen Dissident
Paul Tang S&D PvdA Tegen Dissident
Thijs Berman ** S&D PvdA Tegen Dissident
Emine Bozkurt S&D PvdA Voor Loyaal
Judith Merkies S&D PvdA Niet gestemd
Dennis de Jong GUE-NGL SP Tegen Loyaal Tegen Loyaal
Anne-Marie Mineur GUE-NGL SP Tegen Loyaal
Kartika Liotard GUE-NGL Geen Tegen Loyaal
Anja Hazekamp GUE-NGL PvdD Tegen Loyaal
Bas Eickhout Greens/EFA GroenLinks Tegen Loyaal Tegen Loyaal
Judith Sargentini Greens/EFA GroenLinks Tegen Loyaal Tegen Loyaal
Marije Cornelissen Greens/EFA GroenLinks Voor Dissident
Marcel de Graaff ENF PVV Niet gestemd
Vicky Maeijer ENF PVV Niet gestemd
Olaf Stuger ENF PVV Niet gestemd
Lucas Hartong Niet Ingezetenen PVV Tegen
Patricia van der Kammen Niet Ingezetenen PVV Tegen
Laurence Stassen Niet Ingezetenen PVV Tegen
Auke Zijlstra Niet Ingezetenen PVV Tegen
Daniël van der Stoep Niet Ingezetenen Geen Voor

Bron voor de telling: Europees Parlement (stemming resolutie 2013, stemming resolutie 2015).
* Bas Belder (SGP) behoorde in 2013 tot de Europese partij EFD.
** Thijs Berman heeft na de stemming aangegeven dat hij eigenlijk voor de TTIP-resolutie wilde stemmen.

Voor meer datagegevens over de stemmingen in het Europees Parlement kun je terecht bij VoteWatch Europe. Uit hun gegevens blijkt onder andere dat Europarlementariërs uit Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië en Oostenrijk in meerderheid tegen de resolutie Lange hebben gestemd.

In dit artikel gaan we uitgebreid in op de discussie over de resolutie Lange in het Europees Parlement.

Dit verhaal is onderdeel
van het onderzoek naar:

TTIP

De EU en de VS onderhandelen over het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP), een groot vrijhandelsakkoord. Wij volgen deze besprekingen.