TTIP: Overzicht standpunten politieke partijen over handelsverdrag EU-VS

21 mei 2014 // Dossier: Europa / TTIP
− door: Tobias Manuhutu
  • comment
  • delen
  • tweet
  • e-mail
  • print

De traditionele middenpartijen in Nederland (PvdA, CDA en VVD) zijn positief over de onderhandelingen die de Europese Unie voert met de Verenigde Staten voor een vrijhandelsverdag, ook wel TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership) genoemd. De flankpartijen (SP, PVV) wijzen de besprekingen af. Dat blijkt uit een inventarisatie van de verkiezingsprogramma’s voor de Europese Parlementsverkiezingen van aanstaande donderdag en het stemgedrag van de Europarlementariërs vorig jaar.

D66 en ChristenUnie-SGP zijn tevens voorstander van TTIP. De relatief gezien nieuwe partijen, de Piratenpartij en de Partij voor de Dieren, zijn tegenstander van het handelsverdrag. GroenLinks roept op om de onderhandelingen te staken vanwege de onthullingen over de Amerikaanse inlichtingendienst NSA. Wat verder opvalt is dat sommige partijen geen standpunt innemen over TTIP in hun verkiezingsprogramma (onder meer CDA en PvdA), terwijl andere partijen concrete wensen beschrijven voor het handelsverdrag. ChristenUnie-SGP wil bijvoorbeeld dat Europese scheepsbouwers en rederijen toegang krijgen tot de Amerikaanse markt.

14 Nederlanders in het Europees Parlement stemden vorig jaar voor de onderhandelingen met de VS, 9 waren tegen, 1 stemde niet en twee parlementariërs waren niet aanwezig. PvdA-parlementariër Thijs Berman stemde tegen, maar verklaarde later dat hij voor de onderhandelingen had willen stemmen.

Standpunten politieke partijen:
In dit overzicht staan de standpunten van de politieke partijen die deelnemen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement over het vrijhandelsverdrag EU-VS. We hebben ons hierbij gebaseerd op twee primaire bronnen: de verkiezingsprogramma’s van de partijen en de stemming in het Europees Parlement vorig jaar over het starten van de onderhandelingen met de VS. Voor de stemmingsuitslag baseren wij ons op gegevens van VoteWatch Europe.

Verantwoording
De politieke partijen staan op volgorde van de kandidatenlijsten van het stemformulier bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. De partijen die zijn vertegenwoordigd in de Tweede Kamer of het Europees Parlement zijn opgenomen in dit overzicht. De Piratenpartij heeft een actieve rol in het debat over TTIP en is daarom ook opgenomen.

CDA: Voorstander van onderhandelingen, beschermingsniveau waarborgen.
PVV: Nederland moet uit de EU stappen en zelf handelsverdragen sluiten.
PvdA: Vol inzetten op groei economie en creëren van werk via handelsverdragen.
VVD: Vaart maken met handelsakkoord EU-VS.
D66: Wegnemen handelsbarrières geeft economie snel een stimulans.
GroenLinks: Onderhandelingen bevriezen vanwege NSA-onthullingen.
SP: Handelsverdrag gaat ten koste van sociale rechten en publieke voorzieningen.
ChristenUnie-SGP: Blijvend vitaal houden van trans-Atlantische verhoudingen.
Artikel 50: Europese Unie moet handelsbelemmeringen wegnemen.
Piratenpartij: Afgewezen ACTA-verdrag komt via achterdeur naar binnen.
50 Plus: Handelsverdrag toetsen op consumentenbescherming.
Partij voor de Dieren: Vrijhandelsakkoorden ondermijnen democratie.


CDA Logo cirkel1
CDA
In het verkiezingsprogramma van het CDA staat TTIP niet genoemd. De partij schrijft in haar programma dat open internationale handel met andere regio’s in de wereld moet worden bevorderd. Verder willen de christendemocraten dat milieustandaarden, arbeidsnormen en dierenwelzijn onderdeel worden van Europese handelsakkoorden.
Vorig jaar heeft de partij ingestemd met het voeren van onderhandelingen met de Amerikanen voor een handelsverdrag. CDA-Europarlementariër Ria Oomen schrijft in een notitie op haar website dat het CDA voorstander is van de onderhandelingen, “mits het huidige beschermingsniveau voor de Europese burger gewaarborgd blijft.”
Naar boven

  pvv_logo
Partij voor de Vrijheid
De Partij voor de Vrijheid (PVV) heeft geen standpunt over TTIP opgenomen in het verkiezingsprogramma. Wel heeft de PVV een passage over internationale handel. Aangezien de partij wil dat Nederland uit de EU treedt, staat er in het programma: “Door ons te bevrijden van Brussel kunnen we handelsverdragen sluiten met de rest van de wereld. Onze handel met de EU blijft intact.” De PVV stemde vorig jaar tegen het voorstel om onderhandelingen te starten met de Verenigde Staten over een handelsverdrag.
Naar boven

   PvdA_logo
PvdA
In het verkiezingsprogramma van de PvdA staat het vrijhandelsverdrag niet specifiek genoemd. De partij schrijft in haar programma vol te willen inzetten op de groei van de economie en het creëren van werk via handelsverdragen met opkomende en geavanceerde economieën buiten de EU. Wel moeten er voldoende garanties worden ingebouwd op sociaal terrein, milieugebied en ontwikkelingsbeleid. De PvdA stemde vorig jaar in met het starten van de onderhandelingen met de Verenigde Staten voor een handelsverdrag.
Naar boven

logo vvd
VVD
De VVD schrijft in haar verkiezingsprogramma voorstander te zijn van een vrijhandelsverdrag met de VS. In het programma staat dat er vaart moet worden gemaakt met de onderhandelingen. Ook wil de VVD dat er snel nieuwe vrijhandelsverdragen worden gesloten met Japan, Canada, Zuid-Amerika en Zuidoost Azië. “Juist in de onderhandelingen over handelsverdragen speelt de EU voor Nederland een cruciale rol”, schrijft de partij in haar verkiezingsprogramma. De VVD-fractie in het Europees Parlement stemde vorig jaar in met de onderhandelingen met de VS over TTIP.
Naar boven

d66_logo
D66
D66 pleit in haar verkiezingsprogramma voor het spoedig afronden van de onderhandelingen voor een handelsverdrag EU-VS. Dat zorgt volgens de partij voor economische groei en banen aan beide kanten van de Atlantische Oceaan. “Voor D66 zijn daarbij hoogwaardige bescherming van milieunormen en arbeidsomstandigheden, en strakke regels voor bescherming van persoonsgegevens een voorwaarde voor instemming.” D66 stemde vorig jaar in met de onderhandelingen voor TTIP.
Naar boven

  groenlinks_logo
GroenLinks
GroenLinks wil de TTIP-onderhandelingen met de Verenigde Staten bevriezen vanwege de onthullingen over de Amerikaanse inlichtingendienst NSA. Dat staat in het verkiezingsprogramma van de partij. GroenLinks pleit verder voor een transparant onderhandelingsproces en wil dat de Europese Commissie haar mandaat openbaar maakt. In het programma staat verder: “Het TTIP mag in geen geval ten koste gaan van hoge Europese standaarden voor voedselveiligheid, dierenwelzijn, milieubescherming of privacy. Extra bescherming voor investeringen of intellectueel eigendom is overbodig en ongewenst.” GroenLinks stemde vorig jaar tegen het voorstel om onderhandelingen te starten met de VS.
Naar boven

Foto: SP.

Foto: SP.

SP
In het verkiezingsprogramma van de SP staat dat een gemeenschappelijke markt met de VS ten koste gaat van sociale rechten en publieke voorzieningen. Volgens de partij is het moeilijker voor kleine bedrijven om te concurreren met multinationals door dit soort verdragen. De SP keert zich daarnaast tegen het investeerder-staatarbitrage, dat mogelijk ook een onderdeel vormt van TTIP. De socialisten zijn daarom tegen een handelsverdrag met de VS. Dat komt overeen met hun stemgedrag vorig jaar.
Naar boven

logo christenuniesgp_logo
ChristenUnie-SGP
De ChristenUnie en de SGP hebben een gemeenschappelijke kandidatenlijst voor de verkiezingen voor het Europees Parlement. In het verkiezingsprogramma van de christelijke partijen staat dat zij de onderhandelingen voor een handelsverdrag met de VS steunen. “Het belang van dit partnerschap is niet slechts handelspolitiek, maar ook algemeen politiek, namelijk het blijvend vitaal houden van de trans-Atlantische verhoudingen op een zo breed mogelijk front.” De samenwerkende partijen zijn concreet over hun wensen voor het handelsverdrag: Europese bedrijven moeten op de Amerikaanse markt gelijke rechten hebben. Dat geldt in het bijzonder voor Europese scheepsbouwers en rederijen. ChristenUnie-SGP stemde vorig jaar in met de onderhandelingen voor TTIP.
Naar boven

logo artikel 50
Artikel 50
In het verkiezingsprogramma van Artikel 50 is geen standpunt ingenomen over TTIP. De partij vindt dat de EU handelsbelemmeringen, bijvoorbeeld op landbouwgebied, moet opheffen omdat deze de welvaart in Nederland schaden. Artikel 50 wil dat de EU vrijhandel voor iedereen mogelijk maakt. Lijsttrekker Daniël van der Stoep is voor de PVV in 2009 verkozen in het Europees Parlement. In december 2011 ging hij verder als onafhankelijk lid binnen het parlement. Hij stemde vorig jaar in met de onderhandelingen voor TTIP.
Naar boven

piratenpartij_logo
Piratenpartij
In het verkiezingsprogramma van de Piratenpartij is bijna een hele pagina gewijd aan TTIP. De partij vraagt zich af wie profijt heeft van het verdrag, behalve multinationals. Volgens de Piraten zorgt TTIP ervoor dat Nederlanders ongemerkt genetisch gemodificeerd voedsel gaan eten en vlees dat behandeld is met hormonen. “Het afgewezen ACTA-verdrag komt weer via de achterdeur binnen”, staat in het programma. “Waarbij de privacy en burgerrechten buiten de boot vallen.” De partij is voor een transparante totstandkoming van dit soort verdragen en vindt dat deze verdragen de nationale rechtsorde niet mogen schaden. De Nederlandse Piratenpartij is op dit moment niet vertegenwoordigd in het Europees Parlement.
Naar boven

50Plus_logo
50 Plus
In het verkiezingsprogramma van 50 Plus is geen standpunt over TTIP ingenomen. Desgevraagd laat een woordvoerder van de partij weten dat 50 Plus voorstander is van een vrijhandelsakkoord met de VS. “Omdat dit naar verwachting extra groei en banen op kan leveren.” De ouderenpartij gaat het handelsverdrag wel toetsen op voedselveiligheid en consumentenbescherming. Op de vraag waarom TTIP niet is opgenomen in het verkiezingsprogramma, zegt de woordvoerder dat 50 Plus zich liever profileert op thema’s die voor de achterban actueler en concreter zijn. “Een mogelijk akkoord over TTIP is nog heel ver weg en we zullen het te zijner tijd op zijn merites beoordelen.” 50 Plus is op dit moment niet vertegenwoordigd in het Europees Parlement.
Naar boven

partij voor de dieren logo
Partij voor de Dieren
De Partij voor de Dieren is tegen vrijhandelsakkoorden, omdat “deze de democratie ondermijnen en grote negatieve gevolgen kunnen hebben voor het milieu, dierenwelzijn, volksgezondheid en voor de keuzevrijheid en privacy van consumenten”. Dat staat in het verkiezingsprogramma van de partij. De onderhandelingen met de VS moeten daarom worden gestaakt. In maart diende de partij in de Tweede Kamer een motie in om een referendum te houden over TTIP (de motie haalde geen meerderheid). De Partij voor de Dieren is op dit moment niet vertegenwoordigd in het Europees Parlement.
Naar boven

Dit verhaal is onderdeel
van het onderzoek naar:

TTIP

De EU en de VS onderhandelen over het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP), een groot vrijhandelsakkoord. Wij volgen deze besprekingen.

  • Cor Nouws

    Hallo :) De Partij voor de Dieren is wel degelijk vertegenwoordigt in het Europees Parlement ! Kijk eens naar @anjahazekamp voor alle aandacht die aan de zorgelijke ontwikkelingen rond TTIP wordt besteed

    • Parallaxreporter

      Beste Cor, bedankt voor je reactie! Dit artikel is gepubliceerd voor de Europese Parlementsverkiezingen van 2014. De Partij voor de Dieren behaalde toen voor het eerst een zetel in het Europees Parlement. Vandaar de opmerking dat de partij nog niet was vertegenwoordigd in het parlement.

      • Cor Nouws

        Ja, dank je voor de toelichting. Ik zag het zelf ook nadat ik had gereageerd… Ik had niet op zo’n tijdverschil gerekend. Goed dat het overzicht ook nu nog van pas komt natuurlijk.

  • Cor Nouws

    s/vertegenwoordigt/vertegenwoordigd – excuses

  • Kiwi45

    Ook de LP, de Libertarische Partij, de snelst groeiende ledenpartij van Nederland, is tegen TTIP. Wij zijn 100% voor vrije handel, maar daar zijn uiteraard geen verdragen voor nodig.

    • Parallaxreporter

      Bedankt voor je reactie! Wellicht kunnen we dit meenemen wanneer er aanleiding is om een nieuw overzicht van de standpunten te publiceren.

    • jackvans

      Vind het onbegrijpelijk dat: 76% van de Nederlanders vóór het TTIP verdrag zouden zijn en het politiek STIL blijft rond dit onderwerp, terwijl we onze ziel en zaligheid weggeven aan internationale bedrijven en ook ons rechtssysteem nog opgeven.Kan het erger?

  • Fijn dat jullie de Piratenpartij ook hebben opgenomen in dit overzicht. We zijn trouwens natuurlijk ook wel vertegenwoordigd in het Europees Parlement :)

    Dit schreef ik vorig jaar voor de Piratenpartij over TTIP: sargasso.nl/hoe-grote-multinationals-eu-burgers-er-met-ttip-opnieuw-proberen-te-luizen/
    En deze presentatie gaf ik een week geleden: http://www.slideshare.net/Matthijs85/ttip-how-multionationals-try-to-fool-civilians-again

    • Parallaxreporter

      Beste Matthijs, bedankt voor je reactie! Ik neem aan dat je het hebt over jullie Europese collega Julia Reda? In het stuk hebben we ons beperkt tot de Nederlandse vertegenwoordigers.