Tijdlijn TTIP: onderhandelingen handelsverdrag EU-VS

19 mei 2014 // Dossier: Europa / TTIP
− door: Tobias Manuhutu
  • comment
  • delen
  • tweet
  • e-mail
  • print

De Europese Unie en de Verenigde Staten onderhandelen over een omvangrijk vrijhandelsverdrag: het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). De voorbereidingen voor de besprekingen begonnen in 2011 en in juli 2013 kwamen de onderhandelingsteams voor het eerst bij elkaar. Eerder schreven we een inleidend artikel over de TTIP-onderhandelingen. In deze tijdlijn houden we het nieuws bij over de besprekingen.

Contents

In deze tijdlijn:

2015
22 oktober 2015: Amerikaanse belangengroepen vragen om meer transparantie VS
10 oktober 2015: Grote demonstraties tegen TTIP
5 oktober 2015: TPP: Twaalf landen sluiten akkoord over groot handelsverdrag
16 september 2015: Voorstel Europese Commissie voor Investeringshof
8 juli 2015: Europees Parlement stemt in met TTIP-resolutie
29 juni 2015: Obama krijgt ruime onderhandelingsbevoegdheid
15 juni 2015: Politiek verzet tegen TTIP-verdrag groeit
2 april 2015: PvdA eist harde garanties behoud Europese standaarden
31 maart 2015: Kamer: ISDS mag geen afbreuk doen aan nationaal rechtssysteem
6 maart 2015: Minister Ploumen komt met verbeterplan ISDS

2014
25 november 2014: Europese Commissie vergroot transparantie TTIP
22 oktober 2014: Timmermans adviseert over investeringsbescherming
9 oktober 2014: Onderhandelingsmandaat TTIP openbaar
10 september 2014: Europese Commissie wijst burgerinitiatief Stop TTIP af
10 september 2014: Nieuwe EU-Commissaris voor Handel
20 augustus 2014: Italiaanse viceminister: maak TTIP-mandaat openbaar
31 juli 2014: Oproep Europese Ombudsman voor meer transparantie
25 mei 2014: Meer EU-critici in Europees Parlement
19 mei 2014: Hoorzitting Tweede Kamer over TTIP
15 mei 2014: TTIP-demonstranten opgepakt
17 februari 2014: Politieke leiders bijeen om voortgang te bespreken
21 januari 2014: Commissie raadpleegt publiek over investeringsbescherming

2013
15 november 2013: VS staat open voor onderhandelingen financiële sector
8 juli 2013: Eerste onderhandelingsronde in Washington D.C.
14 juni 2013: EU-lidstaten geven groen licht voor onderhandelingen
12 februari 2013: Obama: onderhandelingen met EU voor handelsverdrag
11 februari 2013: Werkgroep adviseert breed handelsverdrag

2011
28 november 2011: Onderzoek naar nauwere economische samenwerking EU-VS


22 oktober 2015: Amerikaanse belangengroepen vragen om meer transparantie VS

Verschillende vakbonden, belangenorganisaties en academici roepen de US Trade Representative in een brief op om de transparantie over de TTIP onderhandelingen te vergroten. De Amerikaanse onderhandelaar voor handelsverdragen zou volgens de ondertekenaars van de brief een voorbeeld moeten nemen aan de Europese Commissie, die de voorstellen voor het TTIP verdrag aan de VS online publiceert. “Het TTIP verdrag zal waarschijnlijk standaarden neerzetten waardoor er restricties ontstaan voor het Congres, de staten en de lokale overheden om wetten aan te nemen, te wijzigen en te handhaven”, staat in de brief. “Het is bijzonder verontrustend dat de TTIP voorstellen worden gedaan achter gesloten deuren zonder voldoende publieke inspraak of controle.” De ondertekenaars roepen verder op om na iedere onderhandelingsronde conceptteksten van het verdrag vrij te geven. Dit zou ervoor zorgen dat de onderhandelingen worden geleid door principes van democratie, transparantie en politieke verantwoording.
Naar boven


10 oktober 2015: Grote demonstraties tegen TTIP

Op verschillende plaatsen in de Europese Unie is gedemonstreerd tegen TTIP. Volgens Reuters demonstreerden zeker 150.000 mensen in Berlijn tegen het handelsverdrag. De demonstratie werd georganiseerd door verschillende belangengroepen en oppositiepartijen en was de grootste tot op heden tegen het verdrag. Ook in Amsterdam werd een demonstratie georganiseerd, onder meer door Milieudefensie, Greenpeace, FNV, SP en GroenLinks. Volgens de organisatoren waren er 7000 mensen aanwezig. Ook op andere plekken in Europa waren mensen op de been tegen TTIP. Het verdrag krijgt steeds meer aandacht. Onder meer Tegenlicht besteedde een aflevering aan het handelsverdrag en in het bijzonder ISDS en ook Arjen Lubach kwam in zijn programma Zondag met Lubach weer terug op het verdrag.
Naar boven


5 oktober 2015: TPP: VS en elf andere landen sluiten akkoord over groot handelsverdrag

De onderhandelaars van twaalf landen aan de Grote Oceaan hebben een akkoord bereikt over het Trans-Pacific Partnership (TPP), een groot vrijhandelsverdrag dat vergelijkbaar is met TTIP. Het afsluiten van beide verdragen is een belangrijke prioriteit voor de Amerikaanse president Obama.

De landen die onderdeel uitmaken van TPP zijn Australië, Brunei, Canada, Chili, Japan, Maleisië, Mexico, Nieuw-Zeeland, Peru, Singapore, de Verenigde Staten en Vietnam. De onderhandelingen voor het verdrag hebben vijf jaar geduurd, alhoewel er al langer besprekingen liepen tussen de verschillende landen over vrijhandel.

Het doel van TPP is het wegnemen van handelsbarrières over en weer. De partijen hebben naast het verlagen van douanetarieven onder meer afspraken gemaakt over markttoegang, intellectuele eigendomsrechten en arbeidsomstandigheden en willen hiermee een standaard neerzetten voor de rest van de wereld.

De onderhandelingen bleven tot op het laatste moment spannend. De ministers van Handel hebben de afgelopen dagen in de Amerikaanse stad Atlanta marathonsessies gehouden om compromissen te bereiken over de laatste heikele onderwerpen. Verschillende media (1, 2) melden dat er tot op het laatste moment gesproken is over markttoegang voor zuivelproducten en de vraag wanneer medicijnfabrikanten van biologische medicijnen hun data moeten vrijgeven.

Het akkoord moet nog geratificeerd worden in de verschillende landen. Zo moet in de VS het Congres instemmen met het verdrag. Eerder kreeg Obama heftige oppositie voor zijn handelsbeleid door zijn eigen Democatische partij.
Naar boven


16 september 2015: Voorstel Europese Commissie voor Investeringshof

De Europese Commissie stelt voor om geschillen tussen overheden en investeerders over handelsverdragen voortaan te behandelen bij een nog op te richten Investeringshof. Dit moet dan gelden voor toekomstige handelsverdragen, waaronder TTIP. Voorheen werden deze zaken besloten door een arbiter, een systeem dat bekend staat als ISDS (Investor-State Dispute Settlement). ISDS is het meest controversiële onderdeel dat besproken wordt in de TTIP-onderhandelingen. Eurocommissaris Malmström wil met dit voorstel tegemoet komen aan critici die het huidige ISDS niet transparant noemen en twijfels hebben over de onafhankelijkheid van arbiters.

In het voorstel (samenvatting) van de Europese Commissie zou er voor TTIP een tribunaal opgericht worden waarin vijftien rechters plaatsnemen. Ook komt er een systeem voor hoger beroep. De behandelingen van deze geschillen bij het tribunaal zijn openbaar. De Commissie benadrukt daarnaast dat landen het recht blijven houden om te reguleren.

In de toekomst wil de Europese Commissie een permanent Investeringshof oprichten waarin geschillen over alle handelsverdragen worden behandeld. Dit Hof zou alle huidige ISDS afspraken moeten vervangen.

Het is nog niet bekend wat de Amerikaanse onderhandelaars voor TTIP vinden van het voorstel voor een Investeringshof. De Europese Commissie doet pas definitief een voorstel aan de Verenigde Staten wanneer het voorstel is besproken met de EU-lidstaten en het Europees Parlement.
Naar boven


8 juli 2015: Europees Parlement stemt in met TTIP-resolutie

Het Europees Parlement heeft een lijst aan wensen gestuurd naar de onderhandelaars voor het TTIP-verdrag. De tekst kwam tot stand na een heftige discussie tussen de parlementariërs over ISDS, investeerder-staatarbitrage. Met name in de sociaaldemocratische fractie is er verdeeldheid op dit punt. Lees hier meer over in ons artikel.
Naar boven


29 juni 2015: Obama krijgt ruime onderhandelingsbevoegdheid

Het is president Obama gelukt om een ruime onderhandelingsbevoegdheid te krijgen om handelsverdragen af te sluiten. Met name Obama’s eigen Democratische partij verzette zich hiertegen, maar dankzij steun van de Republikeinen heeft hij deze bevoegdheid uiteindelijk gekregen. Hierdoor kan het Congres geen wijzigingen aanbrengen op de tekst van een handelsverdrag, maar alleen het akkoord goed- of afkeuren. De bevoegdheid, bekend onder de wet Trade Promotion Authority, wordt cruciaal geacht om handelsverdragen als TTIP af te sluiten. De New York Times maakte een reconstructie over het politieke gevecht over deze wet.

Speech Obama over deze wet:

Naar boven


15 juni 2015: Politiek verzet tegen TTIP-verdrag groeit

In het Europees Parlement is het politieke verzet tegen TTIP gegroeid. De parlementariërs hebben een groot aantal wijzigingsvoorstellen ingediend op een resolutie over TTIP waardoor de stemming werd uitgesteld. Ook in de Verenigde Staten zijn er problemen: het is president Obama niet gelukt om een ruime onderhandelingsbevoegdheid te krijgen van het Congres om handelsverdragen af te sluiten. Lees hier meer over in ons artikel.
Naar boven


2 april 2015: PvdA eist harde garanties behoud Europese standaarden

De PvdA heeft zich in een aantal publicaties kritisch uitgelaten over TTIP en stelt een reeks aan voorwaarden aan het vrijhandelsverdrag. Zo schrijft Tweede Kamerlid Jan Vos op de partijwebsite dat door het verdrag geen private tribunalen mogen worden opgezet, een verwijzing naar de discussie over hoe geschillenbeslechting tussen overheden en bedrijven moet worden ingevuld onder het nieuwe verdrag (ook wel bekend als ISDS). Daarnaast eist hij dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de Europese standaarden op het gebied van voedselveiligheid, milieu, arbeidsomstandigheden en sociale rechten.
Ook de delegatie van de PvdA in het Europees Parlement is kritisch. PvdA-Europarlementariër Agnes Jongerius zegt in een interview met NRC over TTIP: “Er zijn inderdaad momenten dat ik denk: dit komt nooit meer goed. Of: dit kost meer dan het ons gaat opleveren. Doen alsof het water altijd naar het hoogste punt loopt, is naïef. Ik geloof dat niet. Wij zeggen nu: als je onze instemming wilt, heb je hier onze lijst met punten.” De PvdA stemde eerder in met de onderhandelingen voor TTIP.
Naar boven


31 maart 2015: Tweede Kamer: ISDS mag geen afbreuk doen aan nationaal rechtssysteem

De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin staat dat TTIP geen hoofdstuk over geschillenbeslechting mag bevatten die afbreuk doet aan het Nederlands rechtssysteem en de democratische besluitvorming. Het deel over geschillenbeslechting tussen de overheden en bedrijven, ook wel ISDS (Investor-State Dispute Settlement) genoemd, is het meest controversiële deel van de onderhandelingen voor een vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Bedrijven hebben via ISDS de mogelijkheid om schadeclaims in te dienen tegen de overheid bij een speciaal arbitragetribunaal.
De motie was ingediend door Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en werd mede ondertekend door Harry van Bommel (SP), Jesse Klaver (GroenLinks) en Pieter Omtzigt (CDA). De VVD, het Tweede Kamerlid Johan Houwers en Roland van Vliet stemden tegen. VVD-kamerlid Van ’t Wout zegt tegenover de NOS dat de motie onderdeel is van het kabinetsbeleid en dat de motie daarom overbodig is. “En de VVD stemt altijd tegen overbodige moties”, zegt Van ’t Wout. “Ook als dat even niet zo populair is.” Een motie van Tweede Kamerlid Klaver (GroenLinks) met als voorstel om een raadgevend referendum te houden over TTIP werd verworpen.
Naar boven


Minister Ploumen van Buitenlandse Handel. Foto: Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Minister Ploumen van Buitenlandse Handel.
Foto: Ministerie van Buitenlandse Zaken.

6 maart 2015: Minister Ploumen komt met verbeterplan ISDS

Minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel pleit voor de oprichting van een internationaal handels- en investeringshof. Dit hof moet het huidige systeem van investeerder-staatarbitrage, beter bekend onder de Engelse afkorting ISDS (Investor-state dispute settlement), verbeteren. Minister Ploumen zegt hierin gesteund te worden door een aantal Europese collega-ministers.
Met dit voorstel reageert zij op de kritiek op hoe het huidige model van arbitragesystemen tussen investeerders en overheden in vrijhandelsverdragen is geregeld. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de minister dat de arbiters moeten voldoen aan hoge eisen van onafhankelijkheid en daarnaast wil ze een beroepsmogelijkheid instellen voor investeringsgeschillen. De minister stelt verder dat Europese waarden als hoge kwaliteitseisen, sociale zekerheid en fundamentele rechten niet mogen worden aangetast en dat overheden de vrijheid moeten houden om wetten en regels te maken.
Investeerder-staatarbitrage maakt onderdeel uit van de bestaande vrijhandelsverdragen en het is ook de bedoeling dat hierover afspraken worden gemaakt in het TTIP-verdrag. Maar de onderhandelingen over dit onderwerp liggen inmiddels ruim een jaar stil, nadat de Europese Commissie besloot een publieke consultatie hierover uit te schrijven. De Commissie publiceerde in januari een rapport over de uitkomsten van de consultatie en beraadt zich nu over de vervolgstappen.
Naar boven


25 november 2014: Europese Commissie vergroot transparantie onderhandelingen

Door de transparantie over de onderhandelingen voor TTIP te vergroten, wil de nieuwe Europese Commissie het vertrouwen herwinnen van de Europese bevolking. De Commissie belooft meer onderhandelingsteksten te publiceren voor het publiek en er komt een openbare lijst van TTIP-documenten die zijn gedeeld met het Europees Parlement en de lidstaten. Daarnaast krijgen ook Europarlementariërs meer toegang tot de onderhandelingsteksten. Alle leden kunnen gebruik maken van de zogenoemde leeskamer, waar TTIP-teksten zijn te raadplegen die nog niet openbaar zijn gemaakt. Tot op heden was deze kamer alleen toegankelijk voor een selecte groep parlementariërs.
De Europese Commissie heeft, los van TTIP, nog een ander besluit genomen om de transparantie te verbeteren. Voortaan wordt binnen twee weken informatie gepubliceerd over de contacten die de Commissie heeft met andere organisaties. Dit geldt voor de Eurocommissarissen en hoge ambtenaren. In een persbericht zegt voorzitter Jean-Claude Juncker: “Wij kunnen geweldig werk leveren, maar dat is niets waard als wij er niet in slagen de steun en het vertrouwen te winnen van de burgers waar wij voor werken. Laten wij dus transparanter te werk gaan, aangezien wij niets te verbergen hebben. Laten wij bewijzen dat het dit keer anders is en dat we samen kunnen zorgen voor daadwerkelijke verandering en vernieuwing van Europa.”
De Europese Ombudsman Emily O’Reilly, die eerder pleitte voor meer transparantie over de TTIP-onderhandelingen, noemt de besluiten een vooruitgang. De onderzoeks- en campagnegroep Corporate Europe Observatory schrijft dat het besluit om de contacten tussen de Europese Commissie en andere organisaties te publiceren een stap vooruit is, maar wil dat deze maatregel geldt voor alle ambtenaren die in contact staan met lobbyisten.
Naar boven


Voorzitter Jean Claude Juncker (links) en zijn ‘rechterhand’ Frans Timmermans. Foto: © European Union.

Voorzitter Jean Claude Juncker (links) en zijn ‘rechterhand’ Frans Timmermans. Foto: © European Union.

22 oktober 2014: Timmermans adviseert over investeringsbescherming

Frans Timmermans gaat in zijn nieuwe rol als eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie de voorzitter Jean Claude Juncker adviseren over de TTIP-onderhandelingen rond investeerder-staatarbitrage, een controversieel onderwerp binnen het toekomstige vrijhandelsverdrag. Afspraken over investeerder-staatarbitrage maken het voor investeerders mogelijk om schadeclaims in te dienen tegen de overheid bij een speciaal tribunaal. Over dit onderwerp, in het Engels ISDS (Investor-State Dispute Settlement) genoemd, heeft de Europese Commissie in maart een publieke consultatie uitgeschreven. De consultatie werd op 13 juli gesloten en leverde bijna 150.000 reacties op, waaronder 4906 uit Nederland.
Commissievoorzitter Juncker maakte tijdens een speech in het Europees Parlement bekend dat Timmermans deze adviesrol krijgt toebedeeld. “Er zal in het TTIP geen clausule over investeerder-staat geschillenbeslechting worden opgenomen als die niet ook de goedkeuring van Frans wegdraagt”, zei Juncker. Hij zei ook dat hij nooit een verdrag aan het Europees Parlement voor zou leggen waarin staat dat de mogelijkheid van partijen wordt beperkt om naar nationale rechtbanken te stappen. Juncker: “Ik ben ervan overtuigd dat wij (…) een ambitieus handelsakkoord met de VS kunnen sluiten waarin de Europese belangen en de rechtsstaat ten volle worden gerespecteerd.”
Naar boven


9 oktober 2014: Onderhandelingsmandaat TTIP openbaar

De Raad van de Europese Unie, een orgaan waarin de ministers zijn vertegenwoordigd van de lidstaten, heeft besloten om het onderhandelingsmandaat voor het TTIP openbaar te maken. In dit mandaat staat welke richtsnoeren de lidstaten hebben meegegeven aan de Europese Commissie voor de besprekingen met de Verenigde Staten. Eerder hadden verschillende lidstaten en de Europese Ombudsman aangedrongen om dit mandaat openbaar te maken om de transparantie over de onderhandelingen te bevorderen. Het document was al eerder gelekt op internet.

Lees de Nederlandse vertaling van het onderhandelingsmandaat.
Naar boven


10 september 2014: Europese Commissie wijst burgerinitiatief Stop TTIP af

De Europese Commissie heeft het burgerinitiatief Stop TTIP afgewezen. De organisatoren van dit initiatief willen dat de onderhandelingen met de Verenigde Staten over een vrijhandelsverdrag worden stopgezet. Ook vinden ze dat er geen vrijhandelsakkoord moet worden afgesloten met Canada (Comprehensive Economic and Trade Agreement, CETA). Volgens het Canadese CBC zijn de onderhandelingen voor dat verdrag inmiddels afgerond en wordt het resultaat op 25 september tijdens een gezamenlijke bijeenkomst van de EU en Canada in het Canadese Ottawa bekend gemaakt. (Het akkoord is overigens al gelekt via het Duitse journaal Tagesschau.)
De Europese Commissie heeft vorig jaar van de Europese Raad, waarin de leiders van de EU-lidstaten zijn vertegenwoordigd, het mandaat gekregen om de onderhandelingen te voeren. Stop TTIP vraagt nu aan de Commissie om de Europese Raad te adviseren het mandaat terug te trekken. De Europese Commissie wijst het voorstel op juridische gronden af. Volgens de Commissie is het alleen mogelijk om een burgerinitiatief te starten als er sprake is van een juridische handeling. Aangezien er nog geen verdrag is ondertekend, vindt de Commissie dat er nog geen juridische handeling heeft plaatsgevonden. De Europese Commissie stelt daarom dat zij niet bevoegd is om dit voorstel te accepteren. Met dezelfde argumenten wijst de Commissie het verzoek af over het vrijhandelsakkoord met Canada.
Stop TTIP overweegt juridische stappen te zetten tegen het besluit. Het burgerinitiatief wordt gesteund door ruim 200 Europese organisaties, waaronder drie Nederlandse: Foodwatch Netherlands, Moral in Motion en Wemos. Voor een burgerinitiatief, het European Citizens’ Initiative (ECI), zijn minimaal één miljoen handtekeningen nodig van burgers uit de EU.
Naar boven


 Jean-Claude Juncker en Cecilia Malmström. Foto: © European Union, 2014.

Jean-Claude Juncker en Cecilia Malmström. Foto: © European Union, 2014.

10 september 2014: Nieuwe EU-Commissaris voor Handel

In de nieuwe Europese Commissie, onder leiding van Jean-Claude Juncker uit Luxemburg, treedt een nieuwe EU-Commissaris voor Handel aan. De Zweedse Cecilia Malmström volgt Karel De Gucht uit België op. In de vorige Europese Commissie had Malmström de portefeuille Binnenlandse Zaken. Als het Europees Parlement de kandidatuur van Malmström goedkeurt, wordt zij binnen de Commissie politiek verantwoordelijk voor de onderhandelingen over TTIP.
Naar boven


20 augustus 2014: Italiaanse viceminister, EU-commissaris De Gucht: maak TTIP-mandaat openbaar

De Italiaanse viceminister voor Economische Ontwikkeling in Italië, Carlo Calenda, heeft een brief geschreven aan zijn Europese collega’s met daarin de oproep om het mandaat voor TTIP openbaar te maken. De Europese lidstaten hebben vorig jaar de Europese Commissie de opdracht gegeven om namens de EU onderhandelingen te voeren over het vrijhandelsverdrag. In het mandaat staan de richtlijnen waar het verdrag aan moet voldoen.
Viceminister Calenda schrijft in de brief dat er groeiende oppositie is binnen de EU-lidstaten tegen TTIP. Het is volgens hem daarom nodig om het publiek te informeren over de doelstellingen en de grenzen van de onderhandelingen en de voordelen van een toekomstig handelsverdrag met de VS.
EU-commissaris Karel De Gucht van Handel heeft de brief mede ondertekend. Hij is op dit moment binnen de Europese Commissie verantwoordelijk voor de onderhandelingen over TTIP. Het is niet bekend of De Gucht aanblijft als commissaris in de nieuw te vormen Europese Commissie onder leiding van Jean-Claude Juncker.
Het mandaat is overigens al wel gelekt via verschillende websites. Het document staat bijvoorbeeld op de site van de Franse belangenorganisatie La Quadrature du Net: het gelekte mandaat.

Lees de brief die viceminister Calenda naar zijn Oostenrijkse collega heeft geschreven. Dezelfde brief heeft hij naar de andere Europese collega’s gestuurd.
Naar boven


EU-ambassadeur Emily O’Reilly, © Europese Gemeenschappen.

EU-ambassadeur Emily O’Reilly.
Foto: © Europese Gemeenschappen.

31 juli 2014: Oproep Europese Ombudsman voor meer transparantie

De Europese Ombudsman Emily O’Reilly vraagt aan de leiders van de Europese Unie om meer documenten over TTIP te publiceren. In een brief aan de Europese Raad, die bestaat uit de regeringsleiders van de 28 EU-lidstaten, vraagt zij om het onderhandelingsmandaat openbaar te maken. In dit document staat beschreven welke richtlijnen de regeringsleiders hebben meegegeven voor het verdrag aan de Europese Commissie, die de onderhandelingen namens de EU voert.
EU-ombudsman O’Reilly heeft ook een brief geschreven aan de Europese Commissie waarin ze voorstellen doet om tijdig het publiek toegang te geven tot documenten over het vrijhandelsverdrag. Het gaat hier bijvoorbeeld om stukken waarin staat beschreven welke contacten de Commissie heeft gehad met belangengroepen over het verdrag.
De Europese Ombudsman heeft zelf het initiatief genomen om dit onderwerp op te pakken. EU-ombudsman O’Reilly in een persbericht: “Gezien de publieke interesse en de potentiele invloed die TTIP heeft op het leven van burgers, doe ik een beroep op deze EU-instituties om hun proactieve transparantiebeleid op te voeren.” Ze heeft de Raad en de Commissie gevraagd om respectievelijk voor 30 september en 31 oktober aanstaande te reageren op haar brieven.
Naar boven


25 mei 2014: Meer EU-critici in Europees Parlement

Op 25 mei zijn in de meeste EU-lidstaten verkiezingen voor het Europees Parlement. Enkele lidstaten (waaronder Nederland) gingen eerder in de week naar de stembus. De drie grote politieke fracties, EVP (christendemocraten), S&D (sociaaldemocraten) en ALDE (liberalen), verliezen zetels in het Europees Parlement aan kleinere fracties die kritischer zijn op de EU. De drie grote fracties, die vorig jaar tevens instemden met onderhandelingen voor TTIP, houden wel een grote meerderheid in het Europees Parlement.
Naar boven


19 mei 2014: Hoorzitting Tweede Kamer over TTIP

Op de dag dat de EU en de VS voor de vijfde keer bij elkaar zitten voor een onderhandelingsronde, organiseert de Tweede Kamer een hoorzitting over TTIP. De algemene commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking laat zich door specialisten voorlichten over de mogelijke gevolgen van het verdrag. De commissie spreekt ook met D66-Europarlementarier Marietje Schaake (lees het interview met haar over TTIP dat wij hebben afgenomen). Zij volgt namens de ALDE-fractie de onderhandelingen.
Naar boven


15 mei 2014: TTIP-demonstranten opgepakt

Ongeveer 500 mensen demonstreren in Brussel tegen het voorgestelde handelsverdrag tussen de EU en de VS. Verschillende media melden dat 250 demonstranten door de politie zijn opgepakt, waaronder drie politici van de Franstalige partij Ecolo (aangesloten bij de Europese Groene Partij).
Naar boven


17 februari 2014: Politieke leiders bijeen om voortgang te bespreken

Na drie onderhandelingsrondes maken de politieke verantwoordelijken, EU-commissaris van Handel Karel De Gucht en de US Trade Representative Michael Froman, de balans op van de besprekingen. De Gucht zegt in een verklaring dat er goede voortgang wordt gemaakt, maar hij wil ook dat er meer snelheid wordt gemaakt. De Gucht en Froman spreken af om in het najaar opnieuw te spreken. Voor die tijd vinden er opnieuw drie onderhandelingsrondes plaats.
Naar boven


EU-commissaris De Gucht. Foto: Credit © European Union, 2014.

EU-commissaris De Gucht. Foto: Credit © European Union, 2014.

21 januari 2014: Europese Commissie raadpleegt publiek over investeringsbescherming

EU-commissaris Karel De Gucht van Handel schort de besprekingen over bescherming voor investeerders in TTIP op. De Gucht zegt dat hij eerst het Europese publiek wil raadplegen over dit onderwerp, vanwege de onrust die er is over investeerder-staatarbitrage (Investor-State Dispute Settlement, ISDS). Investeerders kunnen op basis van deze bepaling schadeclaims indienen bij de overheid als deze wetten aanneemt die strijdig zijn met internationale handelsverdragen. Een tribunaal beslist of deze schadeclaims worden toegekend. Op 26 maart 2014 is er een vragenlijst over het investeringsonderdeel van het verdrag op de EU-website gepubliceerd. Tot 6 juli 2014 is het mogelijk om deze vragen te beantwoorden.
Naar boven


15 november 2013: VS staat open voor onderhandelingen financiële sector

Bij de tweede onderhandelingsronde in Brussel gaan de Verenigde Staten akkoord met het Europese verzoek om ook te praten over de financiële sector. De Amerikanen zijn terughoudend om hierover afspraken te maken, omdat er de afgelopen jaren veel regelgeving voor de financiële sector is veranderd in de VS (zie onder meer deze artikelen 1, 2 in The New York Times). Op 27 november zijn er in Brussel gesprekken waar, naast de onderhandelaars van de Europese Commissie en US Trade Representative, ook ambtenaren van het Amerikaanse ministerie van Financiën bij aanwezig zijn.
Naar boven


8 juli 2013: Eerste onderhandelingsronde in Washington D.C.

De onderhandelingsdelegaties van de EU en de VS komen op 8 juli voor het eerst bijeen in Washington D.C. Ongeveer 150 onderhandelaars, die zijn verdeeld over 24 werkgroepen, werken aan een Europees-Amerikaans handelsverdrag. Een onderhandelingsronde duurt een werkweek en vindt afwisselend plaats in Europa en de Verenigde Staten. Tijdens de onderhandelingsrondes worden regelmatig bijeenkomsten georganiseerd met betrokkenen uit het bedrijfsleven.
Naar boven


14 juni 2013: EU-lidstaten geven groen licht voor onderhandelingen

De Europese lidstaten zijn het eens geworden over een mandaat voor de onderhandelingen met de Verenigde Staten voor een handelsverdrag. De Europese Commissie mag nu namens de lidstaten onderhandelen. De lidstaten hebben daarnaast vastgelegd welke doelstellingen de commissie tijdens de onderhandelingen voor ogen moet houden.
In het mandaat is de sector audiovisuele diensten bewust erbuiten gehouden op verzoek van Frankrijk. De Fransen willen hiermee hun cultuursector beschermen. EU-commissaris Karel de Gucht van Handel zegt in een persverklaring dat de Europese Commissie altijd nog later de mogelijkheid heeft om terug te gaan naar de lidstaten met het verzoek om ook te onderhandelen over de audiovisuele sector.
Naar boven


12 februari 2013: President Obama: onderhandelingen met EU voor handelsverdrag

Tijdens de jaarlijkse State of the Union speech kondigt de Amerikaanse president Barack Obama aan onderhandelingen te starten met de Europese Unie voor een breed handelsverdrag: de Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). Overigens voeren de Amerikanen al soortgelijke onderhandelingen met landen aan de Grote Oceaan voor ander handelsverdrag.
In een gezamenlijke verklaring van de EU en de VS een dag later staat dat beide partijen voorbereidingen treffen om de onderhandelingen te kunnen starten.
Naar boven


11 februari 2013: Werkgroep adviseert breed handelsverdrag

De werkgroep die heeft onderzocht hoe de Europese Unie en de Verenigde Staten de economisch samenwerking kunnen verbeteren, adviseert de Europese en Amerikaanse leiders om een breed vrijhandelsverdrag af te sluiten met ambitieuze doelstellingen. Niet alleen de tarieven aan de grens moeten worden verlaagd of weggenomen, waar traditioneel handelsverdragen over gaan, maar ook regels en standaarden moeten worden gelijkgetrokken.
Naar boven


28 november 2011: Onderzoek naar nauwere economische samenwerking EU-VS

Om economische groei te stimuleren en om meer banen te creëren moet het voor Europeanen en Amerikanen makkelijker worden om handel te bedrijven over en weer. De Europese Unie en de Verenigde Staten besluiten daarom om een werkgroep op te richten die moet onderzoeken hoe beide partijen nauwer economisch kunnen samenwerken. Eind 2012 moet de werkgroep klaar zijn met haar werk.
Naar boven

Dit verhaal is onderdeel
van het onderzoek naar:

TTIP

De EU en de VS onderhandelen over het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP), een groot vrijhandelsakkoord. Wij volgen deze besprekingen.